Blokstapeling is al tientallen jaren één van de meest ruimte-efficiënte manieren om pallets op te slaan. Geen stellingen, geen dure installaties en vrijwel iedere vierkante meter vloer kan worden gebruikt voor opslag.
Blokstapeling is een opslagmethode waarbij pallets rechtstreeks op elkaar worden gestapeld, zonder stellingsysteem. Een pallet shuttlesysteem combineert de hoge opslagdichtheid van blokstapeling met een elektrische shuttle die pallets binnen een stellingkanaal verplaatst, waardoor zowel FIFO als LIFO mogelijk worden.
Toch kiezen steeds meer bedrijven tegenwoordig voor een pallet shuttlesysteem. Niet omdat blokstapeling slecht is, maar omdat de logistieke eisen veranderen.
Waarom blokstapeling zo populair is
De voordelen zijn duidelijk: je hebt geen investering in stellingen, je benut vrijwel de volledige vloeroppervlakte en bij een beperkt aantal artikelen met hoge volumes kun je enorm veel pallets kwijt. Voor bufferopslag of seizoensvoorraad is blokstapeling daarom vaak nog steeds een uitstekende oplossing. Maar zodra de voorraad dynamischer wordt, beginnen ook de beperkingen zichtbaar te worden.
De keerzijde van blokstapeling
Bij blokstapeling blijft toegankelijkheid altijd een uitdaging: moet je bij een pallet die onderaan een stapel staat, dan moeten eerst de bovenliggende pallets worden verplaatst. FIFO wordt daardoor lastig uitvoerbaar. Daarnaast stelt blokstapeling eisen aan de verpakking, de palletkwaliteit en de vloerbelasting, de onderste pallet draagt immers het gewicht van alle pallets daarboven. Voor een beperkt assortiment met veel pallets per artikel is dat vaak geen probleem, maar naarmate het aantal SKU's groeit, neemt ook de hoeveelheid extra handling toe.
De tussenstap: de pallet shuttle
Om de opslagdichtheid van blokstapeling te behouden, maar de toegankelijkheid te verbeteren, zien we steeds vaker pallet shuttles. Bij dit systeem rijdt een elektrische shuttle zelfstandig door een opslagkanaal en transporteert pallets naar de gewenste positie. De reachtruck zet de shuttle aan het begin van een kanaal en verplaatst deze vervolgens naar het volgende kanaal wanneer dat nodig is, waardoor de heftruck niet langer het stellingkanaal in hoeft te rijden. Dat levert een veel hogere opslagdichtheid op dan traditionele palletstellingen, minder heftruckbewegingen, minder kans op schade aan stellingen, hogere veiligheid en snellere opslag en uitslag van pallets. Afhankelijk van de inrichting zijn zowel FIFO als LIFO eenvoudig mogelijk, iets wat bij blokstapeling vaak lastig of zelfs onmogelijk is.
De volgende stap: vierweg shuttles
Waar de traditionele pallet shuttle nog door een reachtruck tussen de opslagkanalen wordt verplaatst, gaat de ontwikkeling inmiddels een stap verder. Vierweg shuttles vormen een volledig geautomatiseerd opslagsysteem: via liften bewegen de shuttles zelfstandig tussen verschillende verdiepingen en opslagkanalen. Ze rijden zowel in de lengte als in de breedte door het stellingenblok en brengen pallets volledig automatisch naar de juiste locatie. Het resultaat is een systeem dat de opslagdichtheid van een compact magazijn combineert met een hoge mate van flexibiliteit en automatisering: je benut de volledige hoogte én diepte van het warehouse, vrijwel iedere pallet blijft bereikbaar, FIFO is eenvoudig te realiseren en de hoeveelheid heftruckverkeer neemt sterk af. Doordat extra shuttles relatief eenvoudig kunnen worden toegevoegd, groeit de capaciteit bovendien mee met de vraag. Voor bedrijven met veel palletbewegingen en een hoge ruimtebenutting kan dat een enorme efficiëntieslag opleveren.
De drie opties naast elkaar
| Kenmerk | Blokstapeling | Pallet shuttle | Vierweg shuttle |
|---|---|---|---|
| Opslagdichtheid | Hoog | Hoog | Hoog |
| FIFO mogelijk | Nauwelijks (vrijwel altijd LIFO) | Ja | Ja |
| Investering | Laag | Gemiddeld | Hoog |
| Automatiseringsgraad | Geen | Gedeeltelijk | Volledig |
| Heftruckbewegingen | Veel | Minder | Minimaal |
| Past het best bij | Weinig SKU's, veel pallets per SKU | Groeiend aantal SKU's, FIFO nodig | Hoge doorzet, volledige automatisering gewenst |
Betekent dit dat blokstapeling verleden tijd is?
Zeker niet. Sterker nog, voor veel bedrijven is blokstapeling nog altijd de meest logische én goedkoopste oplossing. Heb je een beperkt aantal artikelen, veel pallets per SKU en weinig behoefte aan directe pallettoegang, dan blijft blokstapeling moeilijk te verslaan, zeker omdat een shuttlesysteem om een veel grotere investering vraagt. De vraag is dus niet welke techniek het modernst is, maar welke techniek het beste past bij jouw operatie.
De keuze begint niet bij de techniek
Ik zie regelmatig dat bedrijven direct kijken naar de nieuwste automatiseringsoplossingen. Maar automatisering is geen doel op zich, het is een middel. De eerste vraag zou daarom nooit moeten zijn "moeten wij een shuttlesysteem aanschaffen?", maar veel eerder de volgende punten:
Voordat je kiest, wil je antwoord op:
- Hoeveel SKU's slaan we op?
- Hoeveel pallets hebben we gemiddeld per SKU?
- Hoe belangrijk is FIFO voor onze producten?
- Hoeveel palletbewegingen hebben we per dag?
- Verwachten we de komende jaren verder te groeien?
- Is ruimte of arbeid onze grootste beperking?
Pas wanneer die vragen zijn beantwoord, wordt duidelijk of blokstapeling nog steeds de slimste oplossing is of dat een pallet shuttle of volledig geautomatiseerd vierweg shuttlesysteem uiteindelijk meer rendement oplevert. Want de beste magazijninrichting is zelden de duurste, en ook zelden de goedkoopste. Het is de oplossing die het beste aansluit op de manier waarop jouw goederen daadwerkelijk door het warehouse bewegen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen blokstapeling en een pallet shuttlesysteem?
Bij blokstapeling worden pallets rechtstreeks op elkaar gestapeld zonder stelling, waardoor de onderste pallets pas bereikbaar zijn nadat de bovenste zijn verplaatst. Een pallet shuttlesysteem gebruikt een elektrische shuttle binnen een stellingkanaal, waardoor iedere pallet individueel bereikbaar blijft en zowel FIFO als LIFO mogelijk zijn.
Wanneer is blokstapeling nog steeds de beste keuze?
Bij een beperkt aantal artikelen met veel pallets per SKU, weinig behoefte aan directe toegang tot losse pallets, en wanneer de investering zo laag mogelijk moet blijven. Voor bufferopslag en seizoensvoorraad is blokstapeling vaak nog altijd de meest logische oplossing.
Wat is een vierweg shuttlesysteem?
Een vierweg shuttlesysteem is een volledig geautomatiseerd opslagsysteem waarbij shuttles via liften zelfstandig tussen verdiepingen en opslagkanalen bewegen, zowel in de lengte als de breedte, en pallets automatisch naar de juiste locatie brengen.
Is FIFO mogelijk bij blokstapeling?
Nauwelijks. Omdat de onderste pallets pas bereikbaar zijn nadat de bovenliggende pallets zijn verplaatst, werkt blokstapeling in de praktijk vrijwel altijd volgens LIFO. Voor strikte FIFO is een pallet shuttlesysteem of stellingsysteem een betere keuze.
Sjef Kerkvliet is oprichter van OctaFlow en heeft meer dan 15 jaar ervaring binnen intralogistiek, warehouse optimalisatie en intern transport. Vanuit zijn praktijkervaring helpt hij organisaties bij vraagstukken rondom goederenstromen, procesverbetering, magazijninrichting, automatisering en operationele efficiëntie.
Verder praten over jouw operatie?
Een logistiek of operationeel vraagstuk? OctaFlow denkt graag met je mee. Geen gedoe, gewoon een goed gesprek.
