Binnen logistieke operaties wordt voortdurend gezocht naar manieren om efficiënter te werken. Meer opslagcapaciteit, lagere kosten, hogere productiviteit en minder afhankelijkheid van personeel zijn onderwerpen die bij vrijwel iedere organisatie op de agenda staan.
Toch zie ik in de praktijk dat efficiëntie vaak veel aandacht krijgt, terwijl een andere factor soms wordt onderschat: flexibiliteit.
Op het eerste gezicht lijken efficiëntie en flexibiliteit goed samen te gaan. In werkelijkheid betekent een hogere efficiëntie vaak dat een organisatie bewustere keuzes maakt en processen verder optimaliseert voor een specifieke situatie. Juist daardoor kan de flexibiliteit afnemen.
Automatisering stelt eisen
Automatisering is daar een goed voorbeeld van.
De mogelijkheden van automatisering nemen snel toe. AGV's, AMR's, automatische opslag- en orderpicksystemen en geavanceerde transportsystemen kunnen enorme voordelen opleveren. Zeker in een markt waarin personeel steeds moeilijker te vinden is.
Toch wordt soms vergeten dat automatisering ook eisen stelt aan de omgeving waarin het moet functioneren.
Pallets moeten binnen bepaalde toleranties blijven. Producten moeten voorspelbaar worden aangeleverd. Overhang, beschadigingen, scheef gestapelde pallets of afwijkende verpakkingen kunnen direct invloed hebben op de prestaties van het systeem.
Waar een ervaren chauffeur vaak eenvoudig een afwijkende situatie oplost, heeft een geautomatiseerd systeem duidelijke regels nodig om betrouwbaar te kunnen functioneren.
Daarnaast vraagt automatisering vaak om investeringen in software, data-uitwisseling en processtandaardisatie. Warehouse Management Systemen, transportsystemen en automatiseringsoplossingen moeten met elkaar communiceren en informatie op de juiste manier uitwisselen.
Dat betekent niet dat automatisering een verkeerde keuze is. Integendeel, in veel situaties kan automatisering enorme voordelen opleveren. Het betekent wel dat een geautomatiseerde operatie vaak minder eenvoudig aanpasbaar is dan een volledig manuele operatie.
Hetzelfde principe bij magazijninrichting
Hetzelfde principe zie ik terug bij keuzes rondom magazijninrichting.
Een organisatie die maximale opslagcapaciteit wil realiseren, kan bijvoorbeeld kiezen voor een smallegangenmagazijn met VNA-trucks. Hierdoor ontstaat meer opslagcapaciteit per vierkante meter en wordt de beschikbare ruimte optimaal benut.
Vanuit efficiëntieperspectief kan dat een uitstekende keuze zijn.
Tegelijkertijd brengt deze keuze ook afhankelijkheden met zich mee.
Wanneer een reachtruck uitvalt, is vervangend materieel vaak binnen enkele dagen beschikbaar. Bij specialistische VNA-trucks ligt dat vaak anders. De beschikbaarheid van vervangend materieel is vele malen beperkter en storingen kunnen daardoor een grotere impact hebben op de operatie.
Dat betekent niet dat een VNA-oplossing verkeerd is. Het betekent vooral dat de voordelen en risico's altijd in samenhang moeten worden beoordeeld.
Iedere keuze heeft een plek op de schaal
Hetzelfde principe zie je terug bij automatisering, software en vrijwel iedere andere investering binnen een warehouse. Vrijwel iedere keuze beweegt zich ergens op de schaal tussen maximale efficiëntie en maximale flexibiliteit.
Organisaties met een stabiele goederenstroom, voorspelbare volumes en een lange horizon kunnen vaak verder optimaliseren voor efficiëntie. Organisaties die te maken hebben met wisselende volumes, veranderende klantwensen of kortlopende contracten hebben vaak meer baat bij flexibiliteit. Voor logistieke dienstverleners is dat spanningsveld zelfs een fundamenteel investeringsvraagstuk.
Juist daarom bestaat er zelden één perfecte oplossing. Wie verschillende oplossingsrichtingen objectief vergelijkt, neemt deze afweging expliciet mee.
De belangrijkere vraag
De beste keuze hangt niet alleen af van de situatie van vandaag, maar ook van de vraag hoe de operatie er over vijf of tien jaar uit moet zien.
Wanneer investeringen uitsluitend worden beoordeeld op basis van capaciteit, productiviteit of kosten, ontstaat het risico dat flexibiliteit uit het oog wordt verloren.
En juist die flexibiliteit blijkt vaak waardevol op het moment dat de markt verandert, volumes verschuiven of klantwensen onverwacht veranderen.
De vraag zou daarom niet alleen moeten zijn hoe efficiënt een oplossing is.
De belangrijkere vraag is hoeveel flexibiliteit een organisatie bereid is op te geven om die efficiëntie te bereiken.
Sjef Kerkvliet is oprichter van OctaFlow en heeft meer dan 15 jaar ervaring binnen intralogistiek, warehouse optimalisatie en intern transport. Vanuit zijn praktijkervaring helpt hij organisaties bij vraagstukken rondom goederenstromen, procesverbetering, magazijninrichting, automatisering en operationele efficiëntie.
Verder praten over jouw operatie?
Een logistiek of operationeel vraagstuk? OctaFlow denkt graag met je mee. Geen gedoe, gewoon een goed gesprek.
